Nieuws
Verkeerde brandstofberekening leidde tot noodlanding op grindweg
Een Piper PA-31-350 met één piloot en zes passagiers moest bij Winnipeg op een grindweg landen nadat de brandstof op was. Niemand raakte gewond. De Canadese onderzoeksraad Transportation Safety Board of Canada (TSB) wijst op onjuiste windgegevens bij de planning, extra verbruik onderweg en brandstofcontroles die de werkelijke situatie niet aan het licht brachten.
Door PrivatePilot.NEWS · gepubliceerd op 9 november 2026 · 07:00 UTC
Rapport A23C0104 werd op 4 november 2026 gepubliceerd en betreft een voorval op 2 november 2023. Het vliegtuig, een Piper Navajo Chieftain met registratie C-GMOB, werd geëxploiteerd door Eagle Air Enterprises. Het bedrijf voerde VFR-luchttaxivluchten uit vanaf Winnipeg/St. Andrews in Manitoba.
De geplande reis ging eerst naar de internationale luchthaven van Winnipeg om passagiers op te halen, vervolgens naar Sachigo Lake in Ontario en via dezelfde route terug. Op Sachigo Lake kon niet worden getankt. Het vliegtuig moest daarom voldoende brandstof voor meerdere trajecten meenemen, of er moest elders een tankstop worden gepland.
De piloot had in totaal 898 vlieguren, waarvan 99,1 uur op het vliegtuigtype. Hij beschikte over de juiste brevetten en bevoegdheden en was de maand ervoor bij het bedrijf begonnen. Dit was zijn eerste vlucht naar Sachigo Lake.
Voor vertrek controleerde de piloot zowel de brandstofmeters als alle vier de brandstofcellen visueel. Het vliegtuig had volle tanks met 1.092 pond bruikbare brandstof, ongeveer 495 kilo. Hij was ook van plan twee jerrycans van 20 liter met vliegtuigbenzine mee te nemen. Na overleg met de operationeel manager, die ook chef-vlieger was, werden de jerrycans overbodig geacht en voor vertrek uitgeladen. Dergelijk vervoer was toegestaan volgens het bedrijfshandboek voor het vervoer van gevaarlijke stoffen.
Het operationele vliegplan vermeldde een totale vliegtijd van 3 uur en 39 minuten en een verbruik van 230 pond per uur. De piloot berekende de brandstofbehoefte op 931 pond. Met de berekende reserve van 171 pond voor 45 minuten kwam de totale behoefte op 1.102 pond, tien pond meer dan de volledig gevulde tanks aan bruikbare brandstof konden bevatten.
Voor deze VFR-dagvlucht in Canada was brandstof vereist om de bestemming te bereiken en daarna nog 30 minuten op normale kruissnelheid te vliegen. Met die reserve zou de berekende behoefte 1.046 pond zijn geweest. De schijnbare marges berustten echter op aannames die niet overeenkwamen met de voorspelde en werkelijke omstandigheden.
De heenvlucht van Winnipeg naar Sachigo Lake was gepland op 2.500 voet boven zeeniveau, met 24 knopen rugwind en een grondsnelheid van 183 knopen. Voor de terugvlucht werd gerekend met slechts één knoop tegenwind en een grondsnelheid van 158 knopen. De TSB stelt vast dat bij de planning onjuiste gegevens over de wind op hoogte werden gebruikt. Daardoor had de piloot geen juist beeld van de benodigde brandstof voor de reis.
Al op de heenvlucht ontstonden duidelijke afwijkingen. Het traject dat 1 uur en 40 minuten zou duren, nam ongeveer 1 uur en 56 minuten in beslag. Om wolken te vermijden klom de piloot tot ongeveer 5.300 voet. Zowel de klimmanoeuvres als de minder gunstige windomstandigheden verhoogden de brandstofbehoefte.
Bij aankomst op Sachigo Lake noteerde de piloot in het operationele vliegplan dat er nog 636 pond brandstof over was. Uit de reconstructie van de TSB bleek dat er waarschijnlijk nog maar 545 pond resteerde. De resterende hoeveelheid werd ter plaatse niet visueel gecontroleerd. Ook werd het terugvluchtplan niet aangepast op basis van de ervaringen tijdens de heenvlucht.
Door een stroomstoring in de plaats kon de piloot voor de terugvlucht geen actuele weersinformatie via internet ophalen of telefonisch contact opnemen met NAV CANADA. Hij vertrok rond 14.37 uur lokale tijd met dezelfde zes passagiers. Ook tijdens de vlucht nam hij geen contact op met NAV CANADA voor actuele weer- of windgegevens.
Ook op de terugweg moest de piloot van hoogte veranderen om wolken te vermijden. GPS-gegevens lieten zien dat het vliegtuig tot ongeveer 8.500 voet boven zeeniveau klom, hoewel het plan nog steeds uitging van 2.500 voet. Op de gevlogen hoogten waren de windomstandigheden minder gunstig. Het vliegtuig verbruikte meer brandstof tijdens het klimmen, terwijl de lagere grondsnelheid de vliegtijd naar de bestemming verlengde.
De verschillen tussen het plan en het latere onderzoek waren aanzienlijk:
- Grondsnelheid op de heenvlucht – Plan of registratie van de piloot: 183 knopen. Onderzoek van de TSB: gemiddeld 157 knopen.
- Brandstof bij Sachigo Lake – Plan of registratie van de piloot: 636 pond. Onderzoek van de TSB: berekend op 545 pond.
- Grondsnelheid op de terugvlucht – Plan of registratie van de piloot: 158 knopen. Onderzoek van de TSB: gemiddeld 129 knopen.
Het bedrijf had een procedure om dergelijke verschillen op te sporen. Na 40 procent van de route moest de piloot onder meer de werkelijke grondsnelheid, de verbruikte brandstof, de resterende hoeveelheid en de behoefte tot aan de bestemming noteren. Het formulier vroeg de piloot ook te beoordelen of de brandstof toereikend was.
Op de terugvlucht noteerde de piloot zowel de geplande als de werkelijke grondsnelheid als 158 knopen. De GPS-gegevens toonden een gemiddelde van 129 knopen. Hij noteerde 177 pond verbruikt, 266 pond benodigd tot aan de bestemming en 459 pond resterend, en gaf aan dat de brandstof toereikend was. De controle berustte daarmee op onjuiste cijfers en gaf niet de waarschuwing waarvoor zij bedoeld was.
Om 16.34 uur stuurde de piloot een tekstbericht naar de operationeel manager/chef-vlieger om te laten bevestigen dat volle tanks voldoende moesten zijn voor de hele reis. Hij vroeg ook of de linker brandstofmeter te weinig aangaf. Het antwoord luidde dat volle tanks goed waren voor vijf uur vliegen en voldoende moesten zijn. Vervolgens reageerde de piloot op de lage meterstanden en zette hij rechtstreeks koers naar St. Andrews, dat ongeveer twaalf zeemijl dichterbij lag dan de oorspronkelijke bestemming.
Om 16.45 uur viel de linkermotor uit door brandstofgebrek. De piloot zette de propeller in de vaanstand, stelde de motor veilig en verklaarde een noodsituatie. De passagiers kregen te horen dat een landing buiten een vliegveld nodig kon zijn.
De toren gaf het vliegtuig toestemming voor een rechtstreekse nadering van baan 18 op St. Andrews. Maar om 16.49 uur begon ook de rechtermotor te haperen. De piloot meldde dat hij het vliegveld niet zou halen en in plaats daarvan op een grindweg zou landen.
Hij liet het landingsgestel zakken en schakelde op ongeveer 50 voet boven de grond zelf de rechtermotor uit, waarna ook die propeller in de vaanstand werd gezet. De passagiers kregen opdracht de veiligheidshouding aan te nemen. Om 16.50 uur landde het vliegtuig op Pigeon Bluff Road, ongeveer 5,6 zeemijl ten noorden van St. Andrews. Niemand raakte gewond en het vliegtuig bleef onbeschadigd.
Na de landing onderzocht onderhoudspersoneel het vliegtuig en beschreef de tanks als leeg. Ook de berekeningen van de TSB wezen erop dat de brandstof op was. De resterende hoeveelheid werd echter niet gemeten voordat de tanks werden bijgevuld. Het vliegtuig werd vervolgens naar een geschikt geasfalteerd weggedeelte gesleept en later teruggevlogen naar de basis.
Het onderzoek vond geen technisch defect dat geacht werd aan het voorval te hebben bijgedragen. Bij een nacontrole bleek wel dat de rechter brandstofmeter leeg kon aangeven terwijl de tank nog voor een kwart gevuld was. De meter werd vervangen. Omdat het defect een te lage aanwijzing gaf, oordeelde de TSB dat het niet had bijgedragen aan het brandstoftekort.
Het vliegtuig had geen brandstoftotalisator en dergelijke apparatuur was ook niet verplicht. De TSB beschrijft een totalisator als een mogelijke extra informatiebron over het werkelijke verbruik en de berekende resterende vliegtijd. Ook zo'n systeem vereist een correcte invoer van de brandstofhoeveelheid bij vertrek.
Langs de terugroute lagen drie alternatieve vliegvelden met 100LL-vliegtuigbenzine binnen het bereik van het vliegtuig: Red Lake, Lac Du Bonnet en Selkirk. De TSB benadrukt dat regelmatige en correcte brandstofberekeningen de piloot een basis kunnen geven om voor zo'n tussenlanding te kiezen zolang die mogelijkheden nog beschikbaar zijn.
Voor privépiloten en andere vliegers ligt de les vooral in de samenhang tussen planning en controle onderweg. Een hoogteverandering kan zowel extra brandstof kosten tijdens het klimmen als een andere grondsnelheid opleveren voor de rest van de route. De berekening moet daarom worden bijgewerkt op basis van de werkelijke omstandigheden. Een controleformulier verliest zijn waarde als geplande cijfers worden ingevuld alsof ze daadwerkelijk zijn waargenomen.
De risicobevinding van de TSB is dat onnauwkeurige controle van het verbruik en de resterende voorraad ertoe kan leiden dat de piloot niet ontdekt dat er onvoldoende brandstof is om de bestemming te bereiken. Na het voorval hield Eagle Air bijeenkomsten met de piloten om de vluchtplanning en procedures door te nemen.
Bron: Transportation Safety Board of Canada, rapport A23C0104, gepubliceerd op 4 november 2026.
https://www.tsb-bst.gc.ca/eng/rapports-reports/aviation/2023/a23c0104/a23c0104.html
