Fréttir
Rangur eldsneytisútreikningur endaði með nauðlendingu á malarvegi
Piper PA-31-350 með einn flugmann og sex farþega varð að lenda á malarvegi við Winnipeg eftir að eldsneytið þraut. Enginn slasaðist. Kanadíska samgönguöryggisnefndin, Transportation Safety Board of Canada (TSB), bendir á röng vindgögn við áætlanagerð, aukna eyðslu á leiðinni og eldsneytiseftirlit sem endurspeglaði ekki raunverulega stöðu.
Eftir PrivatePilot.NEWS · birt November 9, 2026 · 07:00 UTC
Skýrsla A23C0104 var birt 4. nóvember 2026 og fjallar um atvik 2. nóvember 2023. Flugvélin, Piper Navajo Chieftain með skráninguna C-GMOB, var í rekstri Eagle Air Enterprises. Félagið stundaði leiguflug samkvæmt sjónflugsreglum (VFR) frá Winnipeg/St. Andrews í Manitoba.
Áætluð ferð lá fyrst til alþjóðaflugvallarins í Winnipeg til að sækja farþega, síðan til Sachigo Lake í Ontario og sömu leið til baka. Engin eldsneytisafgreiðsla var í Sachigo Lake. Flugvélin þurfti því að hafa nægt eldsneyti fyrir nokkra flugleggi eða gera þurfti ráð fyrir eldsneytistöku annars staðar.
Flugmaðurinn hafði alls 898 flugtíma að baki, þar af 99,1 tíma á flugvélargerðinni. Hann hafði tilskilin skírteini og áritanir og hafði hafið störf hjá félaginu mánuðinum áður. Þetta var fyrsta flug hans til Sachigo Lake.
Fyrir brottför athugaði flugmaðurinn bæði eldsneytismælana og eldsneytishólfin fjögur með sjónskoðun. Tankarnir voru fullir, með 1.092 pundum af nýtanlegu eldsneyti, um 495 kílóum. Hann hafði einnig ætlað að taka með tvö 20 lítra ílát af flugbensíni. Eftir samtal við rekstrarstjórann, sem var jafnframt yfirflugmaður, voru ílátin talin óþörf og tekin úr vélinni fyrir brottför. Slíkur flutningur var heimilaður í handbók félagsins um flutning hættulegs varnings.
Í rekstrarflugáætluninni var heildarflugtíminn 3 klukkustundir og 39 mínútur og eyðslan 230 pund á klukkustund. Flugmaðurinn reiknaði eldsneytisþörfina sem 931 pund. Með útreiknuðum 45 mínútna varaforða upp á 171 pund varð heildarþörfin 1.102 pund, eða tíu pundum meiri en fullur nýtanlegur eldsneytisforði vélarinnar.
Krafan sem gilti um þetta VFR-dagflug í Kanada var eldsneyti til ákvörðunarstaðar og síðan til 30 mínútna flugs á eðlilegum farflugshraða. Með slíkum varaforða hefði reiknuð þörf verið 1.046 pund. Svigrúmið sem virtist vera fyrir hendi byggðist þó á forsendum sem samræmdust hvorki spáðri né raunverulegri aðstöðu.
Flugið frá Winnipeg til Sachigo Lake var áætlað í 2.500 feta hæð yfir sjávarmáli, með 24 hnúta meðvindi og 183 hnúta hraða yfir jörðu. Heimleiðin var reiknuð með aðeins eins hnúts mótvindi og 158 hnúta hraða yfir jörðu. TSB staðfestir að rangar upplýsingar um háloftavind hafi verið notaðar við áætlanagerðina. Flugmaðurinn hafði því ekki rétta mynd af eldsneytisþörf ferðarinnar.
Strax á útleið komu fram greinileg frávik. Flugleggurinn, sem átti að taka 1 klukkustund og 40 mínútur, tók um 1 klukkustund og 56 mínútur. Til að forðast ský hækkaði flugmaðurinn flugið upp í allt að 5.300 fet. Bæði klifrið og óhagstæðari vindar juku eldsneytisþörfina.
Við komuna til Sachigo Lake skráði flugmaðurinn 636 pund af eldsneyti eftir í rekstrarflugáætlunina. Útreikningar TSB eftir á sýndu að líklega voru aðeins 545 pund eftir. Ekki var gengið úr skugga um eldsneytismagnið með sjónskoðun á staðnum. Heimflugáætlunin var heldur ekki uppfærð með hliðsjón af reynslunni á útleið.
Rafmagnsleysi í byggðarlaginu varð til þess að flugmaðurinn gat hvorki sótt nýjustu veðurupplýsingar á netinu né náð sambandi við NAV CANADA í síma fyrir heimflugið. Hann tók á loft með sömu sex farþegana um klukkan 14:37 að staðartíma. Á fluginu hafði hann heldur ekki samband við NAV CANADA til að fá nýjustu upplýsingar um veður eða vinda.
Á heimleið þurfti flugmaðurinn einnig að breyta flughæð til að forðast ský. GPS-gögn sýndu að vélin hækkaði flugið upp í allt að 8.500 fet yfir sjávarmáli, þótt áætlunin miðaðist enn við 2.500 fet. Í þeirri hæð sem flogið var í voru vindar óhagstæðari. Vélin notaði meira eldsneyti í klifrinu, auk þess sem minni hraði yfir jörðu lengdi flugtímann til ákvörðunarstaðar.
Verulegur munur var á áætluninni og niðurstöðum rannsóknarinnar:
- Hraði yfir jörðu á útleið – Áætlun eða skráning flugmanns: 183 hnútar. Rannsókn TSB eftir á: 157 hnútar að meðaltali.
- Eldsneyti við Sachigo Lake – Áætlun eða skráning flugmanns: 636 pund. Rannsókn TSB eftir á: Reiknað sem 545 pund.
- Hraði yfir jörðu á heimleið – Áætlun eða skráning flugmanns: 158 hnútar. Rannsókn TSB eftir á: 129 hnútar að meðaltali.
Félagið hafði verklagsreglu sem átti að leiða slíkan mun í ljós. Þegar 40 prósent leiðarinnar voru að baki átti flugmaðurinn meðal annars að skrá raunverulegan hraða yfir jörðu, notað eldsneyti, eftirstöðvar og þörfina til ákvörðunarstaðar. Á eyðublaðinu var flugmaðurinn einnig beðinn að meta hvort eldsneytið væri nægilegt.
Á heimleið skráði flugmaðurinn bæði áætlaðan og raunverulegan hraða yfir jörðu sem 158 hnúta. GPS-gögnin sýndu 129 hnúta að meðaltali. Hann skráði 177 pund notuð, 266 pund nauðsynleg til ákvörðunarstaðar og 459 pund eftir og merkti við að eldsneytið væri nægilegt. Athugunin byggðist því á röngum tölum og gaf ekki þá viðvörun sem henni var ætlað að gefa.
Klukkan 16:34 sendi flugmaðurinn rekstrarstjóranum/yfirflugmanninum textaskilaboð til að fá staðfest að fullir tankar ættu að nægja fyrir alla ferðina. Hann spurði einnig hvort vinstri eldsneytismælirinn sýndi of lítið. Svarið var að fullir tankar gæfu fimm klukkustunda flugþol og ættu að duga. Í kjölfarið brást flugmaðurinn við lágum mæligildum og tók stefnuna beint á St. Andrews, sem var um tólf sjómílum nær en upphaflegi ákvörðunarstaðurinn.
Klukkan 16:45 stöðvaðist vinstri hreyfillinn vegna eldsneytisskorts. Flugmaðurinn setti loftskrúfuna í fjaðurstöðu, gekk frá hreyflinum og lýsti yfir neyðarástandi. Farþegunum var tilkynnt að hugsanlega yrði nauðsynlegt að lenda utan flugvallar.
Flugturninn heimilaði beint aðflug að braut 18 á St. Andrews. En klukkan 16:49 fór hægri hreyfillinn einnig að hiksta. Flugmaðurinn tilkynnti að hann myndi ekki ná flugvellinum og ætlaði þess í stað að lenda á malarvegi.
Hann setti lendingarbúnaðinn niður og stöðvaði sjálfur hægri hreyfilinn í um 50 feta hæð yfir jörðu, áður en sú loftskrúfa var einnig sett í fjaðurstöðu. Farþegunum var sagt að taka sér öryggisstöðu. Klukkan 16:50 lenti vélin á Pigeon Bluff Road, um 5,6 sjómílum norður af St. Andrews. Hvorki varð slys á fólki né skemmdir á vélinni.
Eftir lendinguna skoðuðu viðhaldsmenn vélina og lýstu tönkunum sem tómum. Útreikningar TSB bentu einnig til þess að eldsneytið hefði klárast. Eftirstöðvarnar voru þó ekki mældar áður en eldsneyti var bætt á tankana. Vélin var síðan dregin að hentugum malbikuðum vegarkafla og henni síðar flogið aftur til bækistöðvarinnar.
Rannsóknin leiddi ekki í ljós neina tæknibilun sem talin var hafa átt þátt í atvikinu. Við eftirskoðun kom að vísu í ljós að hægri eldsneytismælirinn gat sýnt tóman tank þótt fjórðungur væri eftir. Skipt var um mælinn. Þar sem bilunin olli of lágri mælingu taldi TSB hana ekki hafa stuðlað að eldsneytisskortinum.
Vélin var ekki búin heildarteljara fyrir eldsneytisnotkun og slíks búnaðar var heldur ekki krafist. TSB lýsir slíkum teljara sem mögulegri viðbótaruppsprettu upplýsinga um raunverulega eyðslu og áætlað eftirstandandi flugþol. Slíkt kerfi krefst einnig réttrar skráningar á eldsneytismagni við upphaf flugs.
Á heimleiðinni voru þrír aðrir flugvellir með 100LL flugbensín innan flugdrægis vélarinnar: Red Lake, Lac Du Bonnet og Selkirk. TSB leggur áherslu á að reglulegir og réttir eldsneytisútreikningar geti gefið flugmanninum grundvöll til að velja slíka millilendingu á meðan þessir kostir eru enn fyrir hendi.
Fyrir einkaflugmenn og aðra flugmenn felst lærdómurinn einkum í samhenginu milli áætlanagerðar og eftirfylgni. Breytt flughæð getur bæði kostað aukið eldsneyti í klifri og leitt til annars hraða yfir jörðu það sem eftir er leiðarinnar. Því þarf að uppfæra útreikninginn miðað við raunverulegar aðstæður. Eftirlitseyðublað missir gildi sitt ef áætlaðar tölur eru skráðar eins og þær hafi verið mældar.
Niðurstaða TSB um áhættu er að ónákvæmt eftirlit með eyðslu og eldsneytisforða geti valdið því að flugmaðurinn átti sig ekki á að eldsneytið nægi ekki til að ná á leiðarenda. Eftir atvikið hélt Eagle Air fundi með flugmönnunum til að fara yfir flugáætlanagerð og verklagsreglur.
Heimild: Transportation Safety Board of Canada, skýrsla A23C0104, birt 4. nóvember 2026.
https://www.tsb-bst.gc.ca/eng/rapports-reports/aviation/2023/a23c0104/a23c0104.html
