Nieuws
EASA: Controleverlies is een belangrijk risico in de privéluchtvaart
Controleverlies is een centraal risico voor kleine vliegtuigen en zweefvliegtuigen in Europa. EASA's veiligheidsoverzicht over 2025 vermeldt 21 dodelijke ongevallen met 40 doden bij niet-commerciële vluchten met niet-complexe motorvliegtuigen. (easa.europa.eu)
Door PrivatePilot.NEWS · gepubliceerd op 7 november 2026 · 07:00 UTC
EASA's Annual Safety Review 2026 analyseert de veiligheid van de Europese luchtvaart in 2025 en vergelijkt de ontwikkeling met de tien voorgaande jaren. Het rapport heeft als publicatiedatum 22 oktober 2026 en werd op 26 oktober door EASA gepresenteerd. In vrijwel alle luchtvaartsectoren lag het aantal dodelijke ongevallen en doden op of onder het tienjaarsgemiddelde, maar de ontwikkeling verschilde per type operatie. (easa.europa.eu)
De cijfers zijn absolute aantallen, geen ongevalsratio's. De sectoren hebben verschillende afbakeningen en activiteitsniveaus. De cijfers kunnen daarom niet rechtstreeks worden gebruikt om de risico's van vliegtuigtypen en typen operaties te vergelijken. (easa.europa.eu)
Minder dodelijke ongevallen met kleine vliegtuigen
Bij niet-commerciële vluchten met niet-complexe motorvliegtuigen werden in 2025 21 dodelijke ongevallen met 40 doden geregistreerd. Daarnaast waren er 135 ongevallen zonder dodelijke afloop, 31 ernstige incidenten en 16 zwaargewonden. (easa.europa.eu)
Een jaar eerder waren er 25 dodelijke ongevallen en 44 doden. De categorie omvat onder meer gecertificeerde kleine vliegtuigen die voor privé- en lesvluchten worden gebruikt. Microlichte vliegtuigen worden afzonderlijk behandeld en vallen buiten deze cijfers.
Tot de meest voorkomende voorvalcategorieën behoorden abnormaal contact met de start- en landingsbaan, technische storingen buiten de motor, baanexcursies en motorstoringen. Veel ongevallen zonder dodelijke afloop hielden verband met harde landingen, stuiterlandingen, het bezwijken van het neuslandingsgestel of baanexcursies bij zijwind.
Controleverlies speelt een centrale rol bij dodelijke ongevallen
Controleverlies is het hoogst gerangschikte risicogebied voor niet-commerciële vluchten met kleine vliegtuigen in EASA's beoordeling voor 2023–2025. Daarna volgen botsingen met het terrein, botsingen in de lucht en baanexcursies. (easa.europa.eu)
In de vijfjaarsperiode 2020–2024 hield controleverlies tijdens de vlucht verband met 58 van de 129 dodelijke ongevallen met niet-complexe motorvliegtuigen in niet-commerciële operaties. De ongevalsverlopen omvatten onder meer overtrekken, tolvluchten en controleverlies op hoogten waarop de bemanning de controle niet meer vóór de botsing kon herstellen. Gecontroleerde vluchten tegen het terrein vormden eveneens een belangrijke ongevalscategorie.
Voor 2025 waren tien van de 21 dodelijke ongevallen nog ingedeeld als onbekend of onbepaald. De verdeling over de ongevalscategorieën voor dat jaar moet daarom voorzichtig worden geïnterpreteerd. De risicobeoordeling omvat bovendien zowel ongevallen als incidenten en houdt rekening met hoe ernstig de afloop had kunnen zijn, niet alleen met de daadwerkelijke schade.
Meer dodelijke ongevallen met microlichte vliegtuigen
Bij micro-/ultralichte vliegtuigen steeg het aantal dodelijke ongevallen van 22 in 2024 naar 34 in 2025. Het aantal doden nam toe van 32 naar 48. Tegelijk steeg het aantal ongevallen zonder dodelijke afloop van 121 naar 135 en het aantal zwaargewonden van 17 naar 26.
De cijfers betreffen gemelde voorvallen met vliegtuigen die in EASA-lidstaten zijn geregistreerd. Zonder een vergelijkbare maatstaf voor de vliegactiviteit kan de stijging op zichzelf niet aantonen dat het risico per vlucht of vlieguur is toegenomen.
Controleverlies bij negen van de 15 dodelijke zweefvliegongevallen
Bij het zweefvliegen waren er 15 dodelijke ongevallen met 16 doden, 60 ongevallen zonder dodelijke afloop en zeven ernstige incidenten. Controleverlies hield verband met negen van de 15 dodelijke ongevallen. (easa.europa.eu)
Het aantal dodelijke ongevallen steeg ten opzichte van de 12 in 2024, maar bleef onder het tienjaarsgemiddelde. Overtrekken en tolvluchten tijdens de startfase, manoeuvreren op lage hoogte en vliegen in bergachtig terrein zijn belangrijke risicofactoren. EASA wijst er tegelijk op dat een lager aantal geregistreerde zweefvliegongevallen ook kan samenhangen met minder activiteit.
Uiteenlopende uitdagingen in de rest van de luchtvaart
Bij het commerciële luchtvervoer met complexe vliegtuigen van EASA-exploitanten kwamen acht mensen om bij één dodelijk ongeval tijdens een luchttaxivlucht. Verder werden 16 ongevallen zonder dodelijke afloop, 51 ernstige incidenten en 17 zwaargewonden geregistreerd. Turbulentie en voorvallen bij het uitstappen via vliegtuigtrappen behoorden tot de omstandigheden die bijdroegen aan ernstig letsel. (easa.europa.eu)
Wereldwijd daalde het aantal dodelijke ongevallen bij commerciële passagiers- en vrachtvluchten met grote vliegtuigen van 14 in 2024 naar negen in 2025. Toch steeg het aantal doden van 304 naar 437. Afzonderlijke grote ongevallen kunnen dus tot meer doden leiden, ook in een jaar met minder dodelijke ongevallen.
- Helikopters: in totaal negen dodelijke ongevallen met 18 doden. Controleverlies, slecht zicht, onbedoeld binnenvliegen van instrumentvliegomstandigheden, lage vlieghoogte en moeilijk terrein zijn belangrijke risicofactoren.
- Ballonnen: één dodelijk ongeval en 13 ongevallen zonder dodelijke afloop. Harde landingen kwamen het vaakst voor, terwijl botsingen met obstakels tijdens de vlucht het zwaarst meewegen in de totale risicobeoordeling.
- Drones: 27 ongevallen zonder dodelijke afloop en 12 ernstige incidenten. Er vielen geen doden, maar twee mensen raakten zwaargewond. Door beperkingen in de rapportage geven de statistieken geen volledig beeld van de activiteit.
- Luchthavenactiviteiten en grondafhandeling: zes ongevallen zonder dodelijke afloop en twee ernstige incidenten binnen de afbakening van het rapport. Er vielen geen doden of zwaargewonden.
- Luchtverkeersdienstverlening: vier ernstige incidenten en geen ongevallen in de afgebakende statistieken voor commercieel luchtvervoer waarbij de dienstverlening een bijdragende factor was. Botsingen in de lucht en op de start- en landingsbaan bleven belangrijke risicogebieden.
Meer toezichtbevindingen bleven na de termijn openstaan
Eind 2025 stonden 51 veiligheidsgerelateerde tekortkomingen meer dan drie maanden na de hersteltermijn nog open, tegenover 26 een jaar eerder. Een tekort aan inspecteurs, een groot personeelsverloop en zwakke punten in de certificering en het doorlopende toezicht behoren tot de genoemde uitdagingen.
Het overzicht maakt deel uit van de kennisbasis voor het Europese veiligheidswerk en het European Plan for Aviation Safety (EPAS). De analyses moeten helpen risico's te identificeren en prioriteiten te stellen voor maatregelen in de verschillende luchtvaartsectoren. (easa.europa.eu)
Om de veiligheidsontwikkeling te beoordelen, moeten ongevalscijfers worden bekeken in samenhang met de vliegactiviteit, de meldingsgraad, lopende onderzoeken en de mogelijke gevolgen van voorvallen. Een lager aantal geregistreerde ongevallen is op zichzelf geen bewijs voor een lager risico per vlucht.
Lees het rapport
Voor het eerst gaat het overzicht vergezeld van een afzonderlijke samenvatting van zes pagina's. Die bundelt kerncijfers en belangrijke veiligheidsrisico's voor commercieel luchtvervoer met vliegtuigen, draaivleugelvliegtuigen en de algemene luchtvaart. (easa.europa.eu)
Bron en volledig rapport: Download EASA Annual Safety Review 2026 (PDF). Zie ook de samenvatting van EASA van zes pagina's (PDF).
